images

NEW YORK’UN 1,3 MİLYAR $ DEĞERİNDE EMPRESYONİST, MODERN VE ÇAĞDAŞ SANAT MÜZAYEDELERİ

Geçtiğimiz hafta dünyanın önde gelen sanat fuarlarına ev sahipliği yapan New York, modern ve çağdaş sanat piyasası için dikkatleri üzerine topladı. Satış raporlarına göre düzenli satışlar yapılmış olsa da bu fuarlardan sıra dışı hiçbir sonuç elde edilmedi. Avrupa merkezli TEFAF’ın New York’ta gerçekleştirdiği bahar fuarında bu sefer Eski Ustaların eserlerine değil Modern Sanat’a yer verildi. Fuarın ilk günü pek çok çalışma kapış kapış gitti – eserlerin bazıları fuar daha açılmadan satıldı. Fuarın en gözde parçalarından biri Constantin Brancusi’nin 2003’te yaptığı, Paul Kasmin Galeri tarafından  yaklaşık 4 milyon $’a satılan cilalı, bronz döküm bebek kafası Le Nouveau Ne adlı çalışma idi.

TEFAF’ın ertesi günü açılan Frieze’in odak noktası ise yeni çalışmalardan ziyade daha tutucu bir kesime hitap eden her zamanki cazip eserlerdi. Fuarın en gözde parçalarından biri Anish Kapoor’un 1,2 milyon pounda satılan içbükey bir heykeliydi. Sanat tüccarları, Avrupalı sanatçıların bekledikleri kadar rağbet görmediklerini söylediler ve bu durumu Brüksel, Köln ve Berlin’de birtakım fuarların yeni kapanmış olmasıyla, Venedik Bienali’nin bu hafta açılıyor olmasına atfettiler. 

Ancak Amerikalı sanatseverler Venedik Bienali’nin açılışına ve Almaya’ya, Yunanistan’da yapılacak olan saygın Documenta sergisine kaçmadan önce New York’un en önemli Empresyonist, Modern ve Çağdaş sanat müzayedelerine katılacaklar. Müzayedelerde 1,3 milyar dolar (1 milyar pound) değerinde çalışmalara yer verilecek. Bu değer kulağa yüksek gibi gelse de 2015’te yapılan New York müzayedelerinde kazanılan dolar miktarının yalnızca yarısına denk geliyor. Ancak bu değer, hiç değilse piyasanın düzenli olduğunu gösteriyor. Zira mayısta yapılan benzeri müzayedelerde 1,1 milyar $, kasım ayında yapılanlardaysa 1,3 milyar $ kazanılmıştı. Anlaşılan Donald Trump2ın başkan seçilmesiyle gözlemlenen dengesizliklerin, piyasada kalıcı etkileri olmadı: hatta işin aslına bakacak olursanız, sanat dünyası, Trump’ın liberalizm karşıtı duruşundan ve sanat fonu için oluşturduğu tehditten nefret etmesine karşın zengin sanat alıcılarına önerdiği vergi indirimini oldukça olumlu karşıladı.

Satışlara mercek altında bakacak olursak ikmal sarkacının savaş sonrası sanatı ve çağdaş sanat lehine sallandığı görülebilir ki bu iki alan, Christie’s’in, rakibi Sotheby’s’le yarışmayı başardığı, yıllardır iki müzayede evinin arasında devam eden çekişmeden sonra sonunda öne geçmeyi başardığı iki alan.

Bu ilk noktaya değinmemiz gerekirse; Christie’s ve Sotheby’s’in erken döne Empresyonist ve Modern sanat satışlarından 452 milyon $ gibi bir gelir elde ederek, Phillip’s’in çağdaş sanat müzayedelerinden elde edeceği 835 milyon $’lık tüm çağdaş sanat müzayedesi gelirlerini geçmesi bekleniyor.

Christie’s’in düzenlediği müzayedede Picasso’nun sevgilisi Dora Maar için İkinci Dünya Savaşı’nın başında yaptığı, 10 milyon $’ın üstündeki eserler kategorisinde satılacak olan ve değeri 35 milyon $ olarak biçilen acı dolu portresi satışa çıkarılacak. Bu portre en son, 2011’de satışa çıkarıldığında ona biçilen değerin üç katına, 18 milyon pounda (29 milyon dolara) satılmıştı. Bu tabloya göre, alıcı kendini rekabete biraz fazla mı kaptırmıştı yoksa portre gerçekten de böyle bir fiyata bedel miydi?

Çağdaş Sanat müzayedelerinde, diğer müzayedelerin aksive 17 tane 10 milyon$’ın üstünde çalışma var. Bu çalışmaların başını Jean-Michel Basquiat’ın, Sotheby’s’şn 60 milyon $’a satılacağını garantisini verdiği neredeyse iki metrelik bir portresi var. 1984’te Amerikalı emlakçılar Emily ve Jerry Spiegel tarafından 20.000$’a alınan portreyi şu anda çiftin varisleri satışa çıkarıyor. Christie’s’deyse Spiegel ailesinin başka fertleri toplamda 100 milyon $’dan fazla eden bir sanat koleksiyonunu satışa çıkarırken, Fransız Pierre Lambrail Francis Bacon’un 50 milyon dolarlık üç parçalı bir tablosunu, eline geçen parayla bir tiyatro alabilmek için satıyor.

Hayli değerli olan diğer çalışmalar arasında Andy Warhol’un25 milyon değerinde olduğu tahmin edilen bir Campbell Çorbası tablosu var. Christie’s’in 2010’da Türk bankacılardan mürekkep Çingillioğlu ailesi tarafından 23 milyon $’a alınan tablonun, müzayededeki eserlerin en az yarısıyla birlikte satılacağını ve toplamda 370 milyon dolarlık bir koleksiyonun satışa çıkarılacağını temin ediyor.

Tahmini değerleri daha düşük olan eserlere gelince; bunların Christie’s’in ya da üçüncü şahısların verdiği güvencelere gre toplamda 207 milyon $’a satılması ve böylece müzayede gelirinin %57’sini oluşturması bekleniyor. Sotheby’s’in daha düşük değerli eserlerinden eline geçecek olan toplam gelirinse, satışa çıkarılan Basquiat bir yana, toplamda 212 milyon $ kazanç getirecek olan müzayedenin %54’ünü oluşturarak 115 milyon $’a denk düşmesi bekleniyor.

Alıcıları ellerindeki eserleri satmaya ikna etmek için verilen güvenceler piyasa üstünlüğü için çok önemlidir. Bunu görmek için güvenceleri yüzde-değer oranlarının Sotheby’s’de %28’e, Christie’s’de ise %34,5’e düştükleri daha az değerli Empresyonist ve Modern Sanat müzayedelerine bakmanız yeter. Bu güvenceler olmasaydı, satışların hali ne olurdu, Allah bilir.

Kaynak: The Telegraph

Çeviri: Zeynep Şen